Een roerige week als het om het geschreven of gesproken woord gaat.

Net wanneer het politieke circus van de kabinetsformatie in Nederland afgelopen lijkt te zijn, begint die van Amerika alweer op volle toeren te draaien. Waar Obama flink moet inleveren, krijgt Wilders de lachers op zijn hand. En zoals bij vele woordenwisselingen tijdens een heet debat zit het venijn hem in de staart: het overlijden van de heer Mulisch.

Wat deze verkondigingen te zoeken hebben tussen het harde hiphopgeweld van Boogiedown? In wezen is het hiphop. Waar de een zich toelegt op een vlecht van mooie diepgaande woorden met hier en daar woordspelingen, kiest de ander voor een pakkend deuntje en een makkelijk refreintje dat blijft hangen als een berechte Sadam Hoessein. “Yes, we can” recht tegenover de huilie huilie’s; het één sluit het ander niet uit en een winnaar bestaat niet in deze. Obama, Mulisch, Wilders: hiphoppers pur sang. Waar Wilders alles naar zich weet toe te trekken door zijn uitgetekende oneliners, weet Obama iedereen op bevlogen wijze te raken als hij weer eens een perfect gebalanceerde toespraak toegeschoven heeft gekregen. Mulisch was iemand die de wereld verbijsterde door zijn scherpe observaties. Pure, onnavolgbare logica:

“Ik kan nooit zeggen: ik ben dood. Dus zolang ik leef, ben ik onsterfelijk.”

De vraag is niet of je de heren wel kan vergelijken, maar eerder of dat wel nodig is. Van beiden valt te genieten; zowel de 'gymnasiumrap' van Blaxtar als de ‘catchyness’ van de Jeugd van Tegenwoordig - die bijna blindelings vertrouwen op de beats van Bas Brom - kunnen me bekoren. De vraag of mensen als Typhoon, Jiggy Djé en de vroegere Brainpower van hetzelfde kaliber zijn als een Mulisch is een tweede. Echter, dit zijn wel een aantal van de weinige woordtovenaars die ons kikkerlandje rijk is binnen de hiphop. Des te meer reden om ons hier een keer op toe te leggen. Zouden zij zich ook zonder hun beats en energieke presentatie kunnen onderscheiden en profileren als schrijvers? Omgekeerd is het ook leuk om je af te vragen of Mulisch zijn hoofd boven water had weten te houden tussen de rappertjes.

Wat betreft zijn uitstraling was dit voor Mulisch zeker geen probleem geweest. Met zijn Ray-Ban in de jaren ‘70, de Italiaanse sjaaltjes later en het altijd op maat gesneden kostuum was hij de uitgesproken dandy binnen het literaire circuit van deze tijd. Lichtelijke grootheidswaan; beter uitgelegd als vermaak, prikkeling van de fantasie. “Ik laat me verrassen”, was dan ook zijn typische antwoord op de vraag wat hij van de dood verwachtte. En over zijn schrijverschap: “ik heb nooit schrijver willen worden. Ik bleek het te zijn”. Zou hij dit ook over het rappen kunnen zeggen?

En de potenti&eu ml;le schrijvers tussen onze rappers? Brainpower misschien? Zijn sterke flow in de blender met zijn vroegere teksten maakt hem wat mij betreft tot één van de betere lyricisten. “De vierde kaart” is een nummer waarin hij qua creativiteit op beide vlakken laat zien een grootmeester te zijn. Met teksten als "maar dit is net als anorexia, ik schep niet eens op " en "je adamsappel doet pijn als Engels voor ananas”, komt hij bovendien aardig in de buurt van een andere rapper: Jiggy Djé. Niet zozeer qua teksten in hun totaliteit of de structuur daarvan, meer met zijn woordspelingen en -grappen. Met teksten als "ik deel de lakens uit omdat ik rappers als een kussen-sloop" of "talent is net als juni, het verschil tussen mei en jullie", was hij al snel gekroond tot "Keyser Punchline" (en terecht!).

Aan dit rijtje wil ik graag nog twee namen toevoegen. De al eerder genoemde Typhoon wiens teksten ik altijd meer dan alleen serieus neem. Dit is zo'n rapper die er voor zorgt dat ik teksten terugzoek. Zou het leven Scrabble heten dan sprak deze jongen altijd op z'n minst met twee keer woordwaarde. De kroon op zijn werk is misschien niet het beste voorbeeld, echter het is wel een nummer dat alles heeft: “Bumaye”. Een nummer dat ik graag naast het nummer “W.I.N.N.E.” van Winne neerleg.

Het zijn nummers die in hun perfectie omtrent de balans tussen tekst en flow simpel lijken. Simpel, onnavolgbaar en logisch. Precies zoals de heer Mulisch dat graag zag.

Aliari

(Kees Zwart & Mourad Saber)